Rewers – co to jest i jakie ma znaczenie?

Rewers to najczęściej odwrotna strona monety lub medalu, ale w archiwach i bibliotekach oznacza także formularz zamówienia, pokwitowanie oraz lewą stronę obrazu. Pod tą nazwą funkcjonują również polski film z 2009 roku i kulturalny podcast. W tym artykule sprawdzisz wszystkie znaczenia i konkretne zasady korzystania z e-rewersu.

Co oznacza słowo rewers?

Najprostsza definicja wywodzi się z numizmatyki i codziennego języka. Mówiąc o rewersie, mamy na myśli stronę przeciwną do awersu, czyli odwrotną stronę monety, medalu lub innego przedmiotu dwustronnego. To znaczenie bywa rozszerzane również na lewą stronę obrazu albo haftu, czyli tę mniej eksponowaną, często traktowaną jako techniczne zaplecze pracy.

W słownikach języka polskiego wyraz ten ma jednak kilka odrębnych zastosowań. Obok strony monety pojawiają się także konteksty związane z dokumentami i obiegiem rzeczy. Z tego powodu warto rozróżniać rewers rozumiany jako formularz, pokwitowanie lub strona przedmiotu, ponieważ w praktyce oznacza to zupełnie inne czynności.

Słownikowe znaczenia tego wyrazu obejmują:

• odwrotną stronę monety lub medalu,
• formularz wypełniany przez czytelnika zamawiającego książkę,
• dokument zawierający pokwitowanie otrzymanych pieniędzy lub przedmiotów,
• lewą stronę czegoś, na przykład obrazu albo haftu.

Etymologia wskazuje na niemieckie słowo Revers, francuskie revers oraz łacińskie reversus, czyli odwrócony. Ta geneza dobrze tłumaczy, dlaczego rewers kojarzy się przede wszystkim z czymś, co znajduje się po drugiej stronie albo wraca do poprzedniego właściciela jako potwierdzenie odbioru.

Jak działa rewers w archiwach i bibliotekach?

W tradycyjnej czytelni lub archiwum rewers pełni funkcję zamówienia konkretnych materiałów. Czytelnik podaje sygnaturę jednostki archiwalnej albo dane książki, a obsługa przygotowuje dokumenty do udostępnienia. Bez poprawnego wypełnienia formularza zamówienie może nie zostać zrealizowane, dlatego tak ważne jest precyzyjne podawanie sygnatur i danych identyfikacyjnych.

Obecnie coraz więcej instytucji udostępnia wersję elektroniczną tego dokumentu. Dzięki temu cały proces można przejść bez osobistej wizyty w punkcie obsługi, choć sama rejestracja i rezerwacja miejsca w czytelni często pozostają osobnym etapem.

Jak działa e-rewers w Archiwum Akt Nowych?

W Czytelni AAN elektroniczny formularz służy do zamawiania teczek z zasobu. Najważniejsza informacja brzmi: e-rewers nie jest rezerwacją wizyty. Złożone zamówienie zostanie zrealizowane wyłącznie wtedy, gdy wcześniej zarezerwowano wizytę w systemie aan.bookero.pl. To rozróżnienie jest istotne, ponieważ wielu użytkowników myli zamówienie dokumentów z rezerwacją miejsca w czytelni.

Wypełniając e-rewers do Czytelni AAN, trzeba pamiętać o kilku zasadach:

• dzienny limit zamówionych teczek wynosi 15 jednostek na użytkownika,
• wymagane jest podanie przynajmniej jednej sygnatury jednostki archiwalnej,
• zamówienia najlepiej przesyłać z wyprzedzeniem co najmniej doby roboczej,
• złożenie e-rewersu wymaga wcześniejszej rezerwacji wizyty w systemie aan.bookero.pl.

Błędne lub niepełne dane mogą sprawić, że zamówienie nie zostanie zrealizowane. Administratorem danych osobowych jest Archiwum Akt Nowych, a przesłanie zamówienia oznacza akceptację klauzuli RODO oraz regulaminu korzystania z materiałów w Czytelni. Warto więc sprawdzić formularz jeszcze przed jego wysłaniem.

Gdzie sprawdzić sygnatury jednostek?

Ewidencję zasobu Archiwum Państwowego w Lublinie i jego oddziałów można przeglądać na portalu Szukaj w Archiwach. Dostępne są tam informacje między innymi dla:

• Centrali,
• Oddziału w Chełmie,
• Oddziału w Kraśniku,
• Oddziału w Radzyniu Podlaskim.

Jeśli w portalu brakuje ewidencji któregoś z zespołów, trzeba skontaktować się bezpośrednio z obsługą czytelni. Zamówienie przez e-rewers wypełnia się osobno dla każdej jednostki archiwalnej, co bywa czasochłonne przy większej liczbie teczek, ale pozwala uniknąć pomyłek w realizacji.

Czym jest podcast Rewers?

Pod tą samą nazwą działa również polski podcast kulturalny, który prowadzą Kasia i Asia, a w części nagrań wspiera je Ola Kanar. Rozmowy często dotyczą poezji, slamu, literatury i życia, choć twórczynie wielokrotnie podkreślają, że nie jest to typowy program wyłącznie o wierszach. Tematy schodzą na numerologię, gotowanie, miasta, codzienne relacje i twórczość gościń.

W odcinkach pojawiają się odniesienia do lektur, takich jak Janko Muzykant, Lalka, Wesele czy Elegia o chłopcu polskim. Nie brakuje też rozmów o książkach poetyckich, na przykład Zeszycie ćwiczeń, Alfamie czy Cechach wspólnych. Całość ma luźny, nieprzewidywalny charakter, a poszczególne sezony różnią się doborem gości i miejsc nagrań.

Wybrane rozmowy z gośćmi wyglądały następująco:

W rozmowie z Martyną Rogacką pojawił się wątek lubelskiego konkursu Reflektor, który organizuje Muzeum Czechowicza w Lublinie, oraz wydawnictwa i księgarni Marpress. Podcast sięga też po tematykę slamową, a jedną z ważniejszych postaci w tym obszarze jest Paweł Rogiński, performer i autor tekstów, który w trakcie rozmowy potrafi nagle przejść w recytację z pamięci.

O czym opowiada film Rewers?

Film Rewers to polska czarna komedia z 2009 roku w reżyserii Borysa Lankosza. Scenariusz napisał Andrzej Bart, a za zdjęcia odpowiadał Marcin Koszałka. Produkcja powstała w Studiu Filmowym „Kadr”, przy wsparciu spółki Syrena Films oraz Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych. Budżet przekroczył 4 miliony złotych, z czego 1 milion złotych pochodził z Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej.

Jaka jest fabuła i główne postacie?

Akcja rozgrywa się przede wszystkim w Warszawie w 1952 roku. Główną bohaterką jest Sabina Jankowska, skromna redaktorka działu poezji w wydawnictwie Nowina. Jej matka Irena i babcia starają się znaleźć jej męża, ale kolejni kandydaci nie wzbudzają zainteresowania dziewczyny. Jeden z nich, księgowy Józef, upija się podczas wizyty, co tylko pogłębia niechęć Sabiny do małżeństwa z rozsądku.

Pewnego wieczoru Sabina zostaje napadnięta, a ratuje ją nieznajomy mężczyzna. Przedstawia się jako Bronisław Falski vel Toporek i szybko zdobywa zaufanie całej rodziny. Jego szarmanckość okazuje się jednak elementem gry. Funkcjonariusz Urzędu Bezpieczeństwa próbuje zmusić Sabinę do donoszenia na dyrektora wydawnictwa, a wcześniej dopuszcza się wobec niej przemocy seksualnej. Kobieta decyduje się na desperacki krok – truje Bronisława, a zwłoki zostają rozpuszczone w kwasie i zakopane na placu budowy Pałacu Kultury i Nauki.

W obsadzie znaleźli się między innymi Agata Buzek jako Sabina, Krystyna Janda jako Irena, Anna Polony jako babcia oraz Marcin Dorociński jako Bronisław. Ważne role zagrali również Łukasz Konopka, Adam Woronowicz i Bronisław Wrocławski. Zdjęcia powstawały między innymi na lotnisku Okęcie, przy ulicy Nowy Świat 6/12, na Powązkach i przy Pałacu Kultury i Nauki.

Jakie nagrody zdobył film Rewers?

Premiera odbyła się 13 listopada 2009 roku. Produkcja szybko stała się jednym z najgłośniejszych polskich debiutów tamtego okresu i była polskim kandydatem do Oscara, choć ostatecznie nie otrzymała nominacji. W ciągu 66 dni emisji w kinach dochód ze sprzedaży biletów wyniósł 6 505 301 złotych.

Do wyróżnień filmu należały między innymi:

Krytycy chwalili reżyserię, zdjęcia, muzykę Włodzimierza Pawlika oraz aktorstwo. Janusz Wróblewski pisał o nowoczesnym, lekkim sposobie opowiadania trudnej historii, a Bożena Janicka porównywała film do tradycji Witkacego i Andrzeja Munka. Z kolei Bożena Keff zwracała uwagę na patriarchalny model rodziny i klasowe uproszczenia, co pokazuje, że obraz wywoływał nie tylko entuzjazm, lecz także poważne dyskusje o pamięci i stalinizmie.