Sporządzanie rachunku przepływów pieniężnych w przedsiębiorstwie

Należy zdać sobie sprawę z tego, że jeżeli przedsiębiorstwo nie potrafi przezwyciężyć trudności z zarabianiem oraz niedostatecznie kontroluje wydawanie pieniędzy, to grożą mu problemy z zaspokajaniem swoich zobowiązań finansowych. Kon- sekwenqą tego może być:

– bankructwo w przypadku trwałej utraty zdolności do uregulowania zobowiązań,

– poważny wzrost kosztów i spadek zysków wskutek ratowania się kredytem przed okresową niewypłacalnością.

Zastanawiając się nad konstruowaniem rachunku przepływów pieniężnych trzeba mieć świadomość, że: przychody wpływowi pieniędzy ze sprzedaży za produkty gotówka w kasie należności z tytułu dostawy

Z drugiej strony: koszty uzyskania spłata przychodów zobowiązań o zużycie czynników wypływ gotówki związanych z przychodami niekoniecznie związany w danym okresie z danymi przychodami

Dopływ pieniędzy niekoniecznie związany jesz z przychodami ze sprzedaży. Jak również sprzedaż niekoniecznie wiąże się z dopływem pieniędzy. Powstaje wtedy niezależność, która może być regulowana w późniejszym terminie. Przedsiębiorstwo kredytuje wówczas swoich odbiorców. Odwrotnie – odpływ pieniędzy nie zawsze związany jest z ponoszeniem kosztów, np. opłacanie podatków z zysku, wypłata dywidendy, darowizny, spłata pożyczek i kredytów. Ponoszenie kosztów z kolei niekoniecznie jest związane z natychmiastowym odpływem pieniędzy – kredytowane zakupy zużywanych czynników produkcji.

Oprócz bilansu i rachunku wyników konieczne jest sporządzanie rachunku przepływów pieniężnych w przedsiębiorstwie. Oto uproszczony rachunek przepływów pieniężnych:

– Gotówka początkowa

– Przychody ze sprzedaży

– Koszt operacyjny (bez amortyzacji)

– Podatek dochodowy

– Inwestycje bieżące

Wolne środki pieniężne

Sporządzając rachunek przepływów pieniężnych, w pierwszej części należy pokazać przepływy gotówki generowane przez działalność przedsiębiorstwa. Uwzględniając zapasy gotówki na początku danego okresu sporządzający rachunek musi przewidzieć wpływy gotówkowe ze sprzedaży produktów swojej działalności. Może to zrobić na podstawie dotychczasowych doświadczeń, jeśli wcześniej prowadził działalność gospodarczą. Przewidując wpływy gotówkowe przed rozpoczęciem działalności, trzeba przyjąć założenia określające, jaka część odbiorców będzie płaciła gotówką, ilu odbiorców będzie miało przedłużony okres płatności i na jak długo. Założenia te powinny być realistyczne, tzn. oparte na prawdziwych informacjach zbieranych na rynku, na którym przedsiębiorstwo działa.

Analogiczne przewidywania dotyczą kosztów działalności. Tak, jak w przypadku rachunku wyników uwzględniane są poszczególne grupy kosztów uzyskania przychodów. Precyzyjnie mówiąc, nie tyle same koszty ile dokonywane w danym okresie wydatki, a więc faktycznie regulowane zobowiązania. Wydatki te powinny uwzględniać zobowiązania zaciągnięte przed początkiem okresu, jak również przewidziane do zaciągnięcia w danym okresie. Rozpatrywane tu koszty nie uwzględniają amortyzacji, gdyż ta nie pociąga za sobą realnych wydatków. Realne wydatki uwzględniane w rachunku przepływów pieniężnych to:

– zakupy materiałów i surowców,

– zakupy energii,

– usługi obce,

– wynagrodzenie i narzuty na wynagrodzenia,

– regulacja zobowiązań publiczno-prawnych (podatki, ZUS),

– inne wydatki.

Wolne środki pieniężne – dalszy opis

W następnej kolejności przepływy gotówkowe powinny uwzględnić spłaty kredytów i pożyczek. Chodzi tu o spłaty kredytów długoterminowych i krótkoterminowych powstałych przed początkiem okresu i przewidzianych do zaciągnięcia.

Biorąc pod uwagę wszystkie wydatki, rachunek przepływów gotówkowych musi uwzględnić np. wypłaty dywidendy, wypłaty nagród z zysku, a także wydatki inwestycyjne wynikające z wcześniej podpisanych kontraktów oraz przewidziane do realizacji.

Przedstawiony wyżej uproszczony schemat przepływów gotówkowych w praktyce trzeba rozwinąć, umieszczając w nim poszczególne pozycje przychodów gotówkowych i wydatków. W istniejącym przedsiębiorstwie będzie on obejmował wartości rzeczywiste i planowane w danym okresie.

W powyższym przykładzie założono, że inwestycja – zakup wyposażenia przedsiębiorstwa oraz opłata franchisingowa będzie finansowana z kredytu oraz środków własnych. Warunek postawiony przez firmę franchisodawcy określił, że co najmniej połowa kosztów będzie pokryta środkami własnymi.

Stąd środki początkowe to 2000 środków własnych oraz 2000 kredytu oprocentowanego w wysokości 20%. W pierwszym roku działalności osiągnięto jedynie 50% mocy produkcyjnych, poniesione koszty bezpośrednio były proporcjonalne do tej produkcji. Dopiero w II roku działalności osiągnięto 100% wartości sprzedaży. Opłata franchisingowa wynosi 3% wartości sprzedaży, z wyjątkiem pierwszego roku, kiedy wystąpiła dodatkowa opłata za szkolenie personelu i inne usługi.

Warto zauważyć, że przedsiębiorstwo to nie będzie miało problemów z płynnością pieniężną mimo zaciągniętego kredytu. Cash Flow w szóstym roku działalności w wyraźnie się poprawi na skutek spłaty kredytu. Możliwe będą inwestycje z własnych środków.

W praktyce rachunek przepływów pieniężnych powinien być opracowany równolegle z rachunkiem wyników za ten okres. Te dwie analizy pokazują możliwości przedsiębiorstwa czy danego przedsięwzięcia w różnych wymiarach:

– zdolności tworzenia zysku – rachunek wyników,

– zdolności generowania gotówki – rachunek przepływów pieniężnych.

Rachunek wyników przedstawia wielkość zysków i strat przy założeniu, że sprzedaż oraz koszty sprzedanych wyrobów są zestawiane w tym samym okresie. W rzeczywistości koszty powstają najpierw, a dochód otrzymuje się później. Skutki pomiędzy powstaniem kosztów a otrzymaniem przychodu są bardzo istotne szczególnie dla nowo utworzonego przedsiębiorstwa.

Istotna jest również analiza wrażliwości, to jest sprawdzenie zyskowności przedsięwzięcia, oraz wypłacalności gotówkowej, jeżeli sprzedaż zmniejszy się o np. 10%, 20%, 30%.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *